Yapay zekâ platformlarının marka karşılaştırmalarında kullandığı tek ve kamuya açık bir değerlendirme listesi yoktur. Yanıt; sorunun bağlamına, kullanılan modele, erişilebilen kaynaklara ve arama özelliğinin devrede olup olmamasına göre değişebilir. Şirket açısından yapılabilecek çalışma, ne sunduğunu açık anlatmak, bu anlatımı doğrulanabilir bilgilerle desteklemek ve farklı müşteri sorularında nasıl temsil edildiğini düzenli ölçmektir. GEO olarak adlandırılan bu çalışma, görünürlüğün yanında bilginin doğruluğunu da ele almalıdır. Bir yanıtta marka adının geçmesi, tavsiye edildiği veya belirli bir ihtiyaca uygun bulunduğu anlamına gelmez. Bu ayrım, hem analizde hem raporlamada korunmalıdır.
Bir potansiyel müşteri yapay zekâya “Türkiye’de üretim tesisleri için uygun tedarikçileri nasıl karşılaştırabilirim?” diye sorabilir. Başka biri aynı ihtiyacı belirli bir ürün, şehir veya teslimat koşuluyla tarif edebilir. Şirketinizin bu iki yanıtta aynı biçimde görünmesini beklemek doğru olmaz. Sorunun değişmesi, karşılaştırmanın kapsamını da değiştirir.
Bu nedenle işe yalnızca marka adını sorarak başlamak sınırlı bir resim verir. Şirketi zaten bilen birinin yaptığı sorguyla henüz hangi firmaya ulaşacağını bilmeyen kişinin sorgusu farklı ihtiyaçları temsil eder. Sağlıklı bir görünürlük çalışması, bu iki durumu ayrı ayrı değerlendirmelidir.
Önce hangi müşteri sorularını belirlemeliyiz?
Sorular satış ekibinin karşılaştığı gerçek ihtiyaçlardan çıkarılabilir. Müşteri hangi ürünü arıyor, hangi koşullardan çekiniyor, hangi alternatifleri karşılaştırıyor? Teslimat, teknik uygunluk, uygulama deneyimi ve destek kapsamı farklı araştırma başlıkları oluşturabilir.
Örneğin bir üretici için genel firma önerisi, belirli bir kullanım alanına uygunluk ve iki çözümün karşılaştırılması aynı soru grubuna konmamalıdır. Marka adının hiç geçmediği keşif soruları ayrıca tutulmalıdır. Böylece çalışma, şirket hakkında mevcut bilgiyi kontrol etmenin yanında yeni müşterinin araştırma yolculuğunu da inceler.
Sorular yazıldıktan sonra hedef ülke ve dil netleştirilmelidir. Türkçe iç pazara dönük bir sorguyla Almanca ihracat araştırması aynı ölçümün eşdeğer örnekleri sayılamaz. Ürünlerin ve hizmetlerin farklı pazarlardaki kapsamı değişiyorsa değerlendirme de buna göre düzenlenmelidir.
Marka hakkında hangi bilgiler açık olmalı?
Şirketin faaliyet alanı, sunduğu ürün ve hizmetler, çalıştığı sektörler ve hizmet verdiği coğrafya kolay anlaşılmalıdır. “Endüstriyel çözümler” gibi geniş ifadeler tek başına kapsamı anlatmakta yetersiz kalabilir. Üretici, distribütör, uygulayıcı veya danışman olmanın farkı metinlerde görünür olmalıdır.
İlgili sayfalarda teknik uygunluk, kullanım koşulları ve destek kapsamı açıklanabilir. Ardından bu bilgiler gerçek proje örnekleriyle ilişkilendirilebilir. Buradaki amaç, şirketi her soruya uygun göstermek değildir; doğru ihtiyaçla eşleşebilecek kadar açık anlatmaktır. Sunulmayan bir hizmetin varmış gibi görünmesi, kazanım olarak raporlanmamalıdır.
Şirket profilleri ve üçüncü taraf kaynaklar da incelenebilir. Eski bir faaliyet tanımı, değişmiş bir marka adı veya güncelliğini kaybetmiş hizmet bilgisi varsa önce kaynağın kendisi düzeltilmelidir. Kontrol edilemeyen kaynaklarda ise düzeltme talebi iletmek ve sonucu izlemek gerekebilir.
SEO ve GEO çalışmalarını nasıl birlikte düşünmeliyiz?
Google, kendi üretken yapay zekâ özellikleri için temel SEO uygulamalarının geçerliliğini koruduğunu ve özel bir yapay zekâ işaretlemesinin gerekli olmadığını belirtiyor. Bu açıklama Google’ın sistemleriyle ilgilidir; bütün platformların aynı şekilde çalıştığı anlamına gelmez. Google Search Central: Üretken yapay zekâ için optimizasyon
UIM’in önerdiği yaklaşımda teknik erişilebilirlik, içerik açıklığı ve marka bilgisinin doğruluğu birlikte ele alınır. Sayfanın okunabilmesi, doğru hizmeti anlatması ve ilgili soruya yeterli cevap vermesi ayrı kontrol alanlarıdır. Sadece metne daha fazla anahtar kelime eklemek bu alanların tamamını çözmez.
Görünürlük hangi yöntemle ölçülmeli?
Başlangıç için sabit bir soru seti oluşturulabilir. Örneğin on soru, üç platformda üçer kez çalıştırıldığında doksan yanıtlık bir kayıt elde edilir. Bu, önerilen bir örnekleme düzenidir; pazarın tamamını temsil eden bir araştırma veya istatistiksel kesinlik iddiası değildir.
Her yanıtta tarih, platform, görünen model bilgisi, dil, arama modu ve tam soru kaydedilmelidir. Yeni sohbet koşullarını korumak karşılaştırmayı kolaylaştırır. Marka anılması, açık tavsiye, doğru hizmet eşleşmesi ve kaynak gösterimi ayrı ayrı işaretlenmelidir. Tekrarlarda değişen yanıtlar da saklanmalı; yalnızca olumlu sonuçlar seçilmemelidir.
Otuz gün sonra aynı koşullarla tekrar ölçüm yapılabilir. Bu sürede hangi sayfaların değiştiği ve hangi içeriklerin yayımlandığı ayrıca kayda geçirilir. Sonuçta iyileşme görülmesi değerlidir, ancak değişimin yalnızca yapılan içerik çalışmasından kaynaklandığı doğrudan ileri sürülemez. Platform güncellemeleri ve kaynak değişiklikleri de etkili olabilir.
İş açısından anlamlı sonuç nedir?
Markanın doğru ihtiyaca uygun biçimde anlatılması, yanlış hizmet bilgisinin azalması ve ilgili kaynaklarla ilişkilendirilmesi anlamlı ara sonuçlardır. Bunların talebe ve satış fırsatına dönüşüp dönüşmediği ise müşteri kayıtlarıyla ayrıca izlenmelidir.
UIM ile yapılacak bir değerlendirmede başlangıç noktası, “Yapay zekâ bizi biliyor mu?” sorusunu müşteri araştırmasına uygun bir soru setine dönüştürmektir. Böylece içerik öncelikleri, varsayımlardan çok kaydedilmiş bulgular üzerinden belirlenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Yapay zekâda marka adının geçmesi önerildiğimiz anlamına gelir mi?
Hayır. Marka örnek olarak anılmış, eleştirilmiş veya yalnızca sorudaki adı tekrar edilmiş olabilir. Yanıtın bağlamı incelenmelidir.
GEO için ayrı bir internet sitesi kurmak gerekir mi?
Genellikle mevcut sitenin içeriği ve teknik yapısı değerlendirilerek başlanabilir. Ayrı site gereksinimi, görünürlükten önce marka ve iş modeli kararına bağlıdır.
Sabit soru seti neden kullanılır?
Dönemler arasında daha tutarlı karşılaştırma yapmak için kullanılır. Yeni keşfedilen sorular ek bir grupta izlenebilir; ana set değiştirilirse bu değişiklik kayda alınmalıdır.
Aynı soruya neden farklı yanıtlar gelebilir?
Model, kaynaklar, arama koşulları ve yanıt üretimindeki değişkenlik sonuçları etkileyebilir. Bu nedenle tek bir ekran görüntüsü yeterli ölçüm sayılmaz.
Görünürlük artınca satışın da artacağı söylenebilir mi?
Hayır. Talebin niteliği, teklif, fiyat, satış süreci ve birçok başka etken rol oynar. Görünürlük ve ticari sonuçlar bağlantılı fakat ayrı göstergelerle takip edilmelidir.